10 min
Geen klik na een eerste date? Dan zijn we vaak snel geneigd om het daarbij te laten. Maar hoeveel zegt
zo’n eerste gevoel eigenlijk? Onderzoek laat zien dat aantrekkingskracht niet altijd direct ontstaat.
Misschien is één ontmoeting dus simpelweg te weinig om te weten wat er tussen twee mensen kan groeien.
Na een eerste ontmoeting beslissen we vaak al snel of we iemand nog eens willen zien. Daarbij speelt de zogenaamde klik een belangrijke rol. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat eerste indrukken wel degelijk betekenis hebben, maar dat aantrekkingskracht zich ook geleidelijk kan ontwikkelen. Hoe bepaal je dan of een tweede ontmoeting de moeite waard is?

Je hebt iemand ontmoet en eigenlijk was het best gezellig. Jullie hebben prettig gepraat, er waren voldoende gespreksonderwerpen en de ander was vriendelijk en geïnteresseerd. Toch zeg je wanneer een vriendin vraagt hoe het was: “Hartstikke aardig hoor, maar ik voelde geen klik.” En daarmee is voor jou de zaak eigenlijk afgedaan. Je hebt geen behoefte aan een tweede afspraak.
Ik vind dat woord ‘klik’ interessant. We gebruiken het voortdurend wanneer we het over partnerkeuze hebben, maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? Voor de een betekent het dat er onmiddellijk lichamelijke aantrekkingskracht moet zijn, terwijl de ander vooral zoekt naar een gevoel van vertrouwdheid, herkenning of vanzelfsprekendheid. En soms bedoelen mensen eigenlijk dat ze niet meteen verliefd zijn geworden.
Dat zijn nogal verschillende ervaringen. Toch trekken we er vaak dezelfde conclusie uit: als er geen klik is, heeft een volgende ontmoeting weinig zin.
Maar is dat eigenlijk wel zo? Wat weten we vanuit wetenschappelijk onderzoek over die eerste aantrekkingskracht en hoeveel zegt die over de mogelijkheid dat er uiteindelijk een relatie ontstaat?

Psycholoog Samantha Joel onderzocht samen met Paul Eastwick en Eli Finkel (2017) of het mogelijk is om romantische aantrekkingskracht vooraf te voorspellen. Dat lijkt misschien een vreemde vraag, maar het is precies waar datingapps en matchingalgoritmen zich al jarenlang mee bezighouden. Wanneer we voldoende weten over de persoonlijkheid, voorkeuren en interesses van twee mensen, zouden we dan kunnen berekenen of ze zich tot elkaar aangetrokken zullen voelen?
De onderzoekers verzamelden in twee speeddatingstudies uitgebreide informatie over de deelnemers. Zij vulden vooraf meer dan honderd vragenlijstmaten in over eigenschappen en voorkeuren die volgens eerder wetenschappelijk onderzoek relevant zouden kunnen zijn voor partnerkeuze. Vervolgens ontmoetten zij elkaar tijdens speeddates van vier minuten.
Met behulp van machine learning onderzochten de wetenschappers of ze konden voorspellen wie zich tot wie aangetrokken zou voelen. Het bijzondere was dat het model wel enigszins kon voorspellen welke mensen in het algemeen veel anderen aantrekkelijk vonden en welke mensen gemiddeld vaker aantrekkelijk werden gevonden. Maar het lukte niet om vooraf te voorspellen welke twee specifieke mensen zich juist tot elkaar aangetrokken zouden voelen.
Dat vind ik een belangrijke bevinding. We kunnen kennelijk behoorlijk veel over mensen weten, zonder dat we daarmee kunnen voorspellen wat er gebeurt zodra twee specifieke personen tegenover elkaar komen te zitten. (PubMed)
Voor professionele matchmaking is dat natuurlijk een interessante uitkomst. We kunnen vooraf zorgvuldig onderzoeken of mensen wat betreft levensfase, waarden, interesses en toekomstwensen bij elkaar zouden kunnen passen. Maar uiteindelijk moet tijdens de ontmoeting blijken of er ook romantische belangstelling ontstaat. Een goede match op papier is nog geen relatie.

Nu zou je uit het onderzoek van Joel kunnen concluderen dat de eerste aantrekkingskracht eigenlijk maar weinig zegt. Dat zou echter een verkeerde conclusie zijn. Het onderzoek liet zien dat we die aantrekkingskracht vooraf moeilijk kunnen voorspellen, niet dat de aantrekkingskracht die vervolgens ontstaat geen betekenis heeft.
Dat onderscheid wordt duidelijk in een onderzoek van Baxter en collega’s (2022). Zij analyseerden drie speeddatingstudies met in totaal 559 deelnemers, waarbij ze niet alleen keken naar de eerste romantische belangstelling, maar ook naar wat er daarna gebeurde. Bleef iemand geïnteresseerd, werd er contact gezocht en volgden er nieuwe afspraken?
Daaruit bleek dat de eerste indruk wel degelijk voorspellende waarde had. Vooral de mate waarin iemand in het algemeen aantrekkelijk werd gevonden en de bijzondere belangstelling die iemand voor een specifieke ander voelde, hingen samen met latere romantische interesse en vervolgcontact. (PubMed)
Dat is eigenlijk ook wel logisch. Als je iemand tijdens een eerste ontmoeting aantrekkelijk vindt en graag beter wilt leren kennen, is de kans groter dat je opnieuw contact zoekt. Maar daarmee weten we nog niet of er uiteindelijk een duurzame relatie ontstaat.
En er is nog iets waar we rekening mee moeten houden. Beide onderzoeken gingen over speeddaten, waarbij mensen elkaar gedurende enkele minuten ontmoeten. Dat is een heel andere situatie dan wanneer twee mensen elkaar op het werk, tijdens een gezamenlijke activiteit of via vrienden leren kennen. De omstandigheden waarin de kennismaking plaatsvindt, kunnen invloed hebben op welke eigenschappen van iemand zichtbaar worden en hoe we die persoon beoordelen.

Een ander onderzoek dat ik in dit verband bijzonder interessant vind, is dat van Stinson en collega’s (2022). Zij onderzochten hoe romantische relaties eigenlijk tot stand komen en combineerden gegevens uit zeven steekproeven met in totaal 1.897 deelnemers.
Wat bleek? Ongeveer twee derde van de deelnemers gaf aan dat hun romantische relatie was ontstaan vanuit een bestaande vriendschap. (PubMed)
Dat is toch opmerkelijk, wanneer je bedenkt hoeveel aandacht we besteden aan de eerste romantische ontmoeting en de onmiddellijke aantrekkingskracht tussen twee mensen.
Bij vriendschappen verloopt de kennismaking meestal heel anders. Je leert iemand geleidelijk kennen, ziet hoe diegene met anderen omgaat, ontdekt overeenkomsten en verschillen en maakt samen allerlei situaties mee. Je hebt bovendien niet voortdurend de vraag in je achterhoofd of deze persoon misschien je toekomstige partner zou kunnen worden. Soms ontstaat er pas na verloop van tijd een romantische belangstelling die er aanvankelijk helemaal niet was.
Dat betekent natuurlijk niet dat aantrekkingskracht vanzelf ontstaat wanneer je iemand maar vaak genoeg ontmoet. Maar het laat wel zien dat romantische belangstelling zich op verschillende manieren kan ontwikkelen. En dat vind ik een goede reden om voorzichtig te zijn met een definitief oordeel na één ontmoeting. De onmiddellijke klik tussen twee onbekenden is kennelijk niet de enige manier waarop een relatie kan beginnen.

En daarmee komen we terug bij die eerste ontmoeting. Je hebt een prettige avond gehad, maar besluit toch dat je de ander niet nog eens wilt zien omdat je geen klik voelde.
Als psycholoog zou ik dan vooral nieuwsgierig worden naar wat je precies hebt ervaren. Vond je de ander werkelijk niet aantrekkelijk? Had je het gevoel dat jullie weinig gemeen hadden? Voelde je je ongemakkelijk tijdens het gesprek? Of was het gewoon een gezellige ontmoeting, maar gebeurde er niet onmiddellijk iets bijzonders?
Ik vind dat we dit soort ervaringen gemakkelijk op één hoop gooien, terwijl ze psychologisch nogal verschillend zijn.
Wanneer iemand werkelijk geen enkele aantrekkingskracht voelt, kan dat een heel goede reden zijn om niet verder te gaan. Je hoeft jezelf natuurlijk niet te overtuigen om belangstelling te ontwikkelen voor iemand die je helemaal niet aantrekkelijk vindt.
Maar het wordt interessanter wanneer iemand zegt dat de ontmoeting eigenlijk prettig was, dat de ander best aantrekkelijk was en dat er voldoende gespreksstof was, maar dat het bijzondere gevoel ontbrak waarop hij of zij had gehoopt.
Dan vraag ik me af of we misschien te veel verwachten van een eerste kennismaking.
We willen graag een partner ontmoeten met wie we een duurzame relatie kunnen opbouwen. Maar tegelijkertijd verwachten we soms dat we na één gesprek al weten of deze persoon daarvoor geschikt is. En als dat gevoel niet onmiddellijk ontstaat, trekken we de conclusie dat het niets kan worden.
Dat is nogal wat, wanneer je bedenkt hoe weinig je na een uur werkelijk van iemand weet.

In mijn vorige blog schreef ik over de invloed van de datingcontext. De manier waarop mensen elkaar ontmoeten, kan mede bepalen hoe zij zich gedragen en hoe zij door anderen worden beoordeeld.
Bij speeddaten moet je in korte tijd een indruk maken. Bij online dating begint de selectie meestal met foto’s en profielinformatie. Tijdens een spontane kennismaking op een feestje kan aantrekkingskracht ontstaan zonder dat iemand vooraf bewust bezig was met het zoeken naar een partner. En bij professionele matchmaking worden twee mensen aan elkaar voorgesteld omdat er vooraf redenen zijn gevonden om te verwachten dat ze mogelijk bij elkaar passen.
Ik vraag me af of die verschillende omstandigheden ook invloed hebben op wat we tijdens een eerste ontmoeting verwachten te voelen.
Wanneer je iemand tegenkomt tijdens een gezamenlijke activiteit, kun je die persoon leren kennen zonder dat je onmiddellijk hoeft te beslissen of er romantische belangstelling is. Maar wanneer je speciaal voor een date afspreekt, staat die vraag vanaf het eerste moment centraal.
Dat is geen wetenschappelijk aangetoonde verklaring voor het ontbreken van een klik, maar wel een interessante gedachte. Misschien zijn we tijdens een date zo bezig met de vraag of de ander bij ons past, dat we minder ruimte ervaren om iemand gewoon te leren kennen.
En daarbij speelt ons vooraf gevormde ideaalbeeld mogelijk ook een rol. Wanneer je precies denkt te weten op welk type persoon je valt, kan iemand die daarvan afwijkt al snel minder aantrekkelijk lijken. Terwijl je tijdens een spontane ontmoeting misschien veel minder bezig zou zijn met dat lijstje eigenschappen.

In mijn werk bij Mens & Relatie adviseer ik mensen eigenlijk om elkaar drie keer te ontmoeten, tenzij er een goede reden is om dat niet te doen. Natuurlijk hoef je niet verder te gaan wanneer iemand zich respectloos gedraagt, je je niet veilig voelt of er bijvoorbeeld belangrijke verschillen zijn in toekomstwensen waar je niet omheen kunt. Maar alleen het ontbreken van een onmiddellijke klik vind ik eigenlijk geen goede reden om na één ontmoeting al af te haken.
Ik denk namelijk dat we nogal veel verwachten van die eerste kennismaking. Twee mensen die elkaar niet kennen, zitten tegenover elkaar en proberen een indruk van elkaar te krijgen. De een vertelt gemakkelijk, de ander heeft wat meer tijd nodig. Sommige mensen zijn nerveus, anderen kunnen zich uitstekend presenteren. Maar wat zegt dat nu eigenlijk over hoe die twee mensen samen in een relatie zouden functioneren?
Daarom adviseer ik ook om niet drie keer tegenover elkaar aan een tafeltje koffie te gaan drinken, maar vooral iets leuks samen te ondernemen. Ga wandelen, bezoek een tentoonstelling, ga ergens lunchen of onderneem een activiteit die jullie allebei aanspreekt. Dan ontstaat er een heel andere interactie. Je ziet hoe iemand reageert op wat er om jullie heen gebeurt, waar jullie samen om kunnen lachen, of het prettig is om samen iets te doen en hoe vanzelfsprekend het contact begint te voelen.
En misschien ontdek je dan eigenschappen die je tijdens die eerste ontmoeting helemaal niet waren opgevallen. Iemand die aanvankelijk wat stil was, blijkt bijvoorbeeld een geweldig gevoel voor humor te hebben. Of iemand die tijdens het eerste gesprek heel zelfverzekerd overkwam, blijkt tijdens een gezamenlijke activiteit toch minder prettig gezelschap dan je had verwacht.
Het gaat bij relatievorming immers niet alleen om de eigenschappen van twee afzonderlijke mensen, maar vooral om wat er tussen hen gebeurt. Hoe reageren ze op elkaar? Voelen ze zich op hun gemak? Ontstaat er belangstelling, plezier, vertrouwen of aantrekkingskracht? Dat zijn dingen die je niet allemaal tijdens één eerste gesprek kunt ontdekken.

Betekent dit dat er na drie ontmoetingen vanzelf aantrekkingskracht ontstaat? Natuurlijk niet. Drie ontmoetingen zijn ook geen wetenschappelijk bewezen grens. Het is een praktische richtlijn die ik vanuit mijn ervaring met relatievorming zinvol vind.
Maar ik denk wel dat we onszelf en de ander soms tekortdoen wanneer we na één ontmoeting al een definitief oordeel vellen. Zeker wanneer dat oordeel vooral gebaseerd is op het ontbreken van een gevoel waarvan we eigenlijk niet eens precies weten wat we ermee bedoelen.
Het onderzoek naar relaties die vanuit vriendschap ontstaan, laat bovendien zien dat romantische belangstelling zich ook geleidelijk kan ontwikkelen. Dat betekent niet dat je maar eindeloos moet blijven afspreken in de hoop dat er ooit iets ontstaat. Maar het ondersteunt wel het idee dat een onmiddellijke romantische vonk niet de enige manier is waarop aantrekkingskracht kan beginnen.
Mijn advies is daarom om, wanneer er geen duidelijke reden is om af te haken, elkaar drie keer te ontmoeten en daarbij ook iets samen te ondernemen. Kijk niet alleen naar wat iemand vertelt of hoe aantrekkelijk je die persoon op het eerste gezicht vindt, maar vooral naar hoe jullie samen functioneren.
Dus voordat je jezelf een etiket geeft of besluit dat je kennelijk niet geschikt bent voor een relatie, zou ik nog eens terugdenken aan die goede vriend…
Dr. Liselotte Visser is GZ-psycholoog en promoveerde in september 2026 aan de Open Universiteit op onderzoek naar persoonlijkheid, zelfwaardering, hechting en relatievorming. Zij is al ruim veertig jaar verbonden aan Mens & Relatie.

Joel, S., Eastwick, P. W., & Finkel, E. J. (2017). Is romantic desire predictable? Machine learning applied to initial romantic attraction. Psychological Science, 28(10), 1478–1489. DOI: 10.1177/0956797617714580.
Baxter, A., Maxwell, J. A., Bales, K. L., Finkel, E. J., Impett, E. A., & Eastwick, P. W. (2022). Initial impressions of compatibility and mate value predict later dating and romantic interest. Proceedings of the National Academy of Sciences, 119(45), e2206925119. DOI: 10.1073/pnas.2206925119.
Stinson, D. A., Cameron, J. J., & Hoplock, L. B. (2022). The friends-to-lovers pathway to romance: Prevalent, preferred, and overlooked by science. Social Psychological and Personality Science, 13(2), 562–571. DOI: 10.1177/19485506211026992.

Ga eens iets leuks samen ondernemen. Dan ontdek je vaak heel andere kanten van elkaar. Want uiteindelijk zoek je geen partner die goed is in eerste dates, maar iemand met wie je graag je leven wilt delen. Over de wetenschap achter die eerste klik schreef ik een nieuwe blog op de website van Mens & Relatie.

Vul je naam en e-mailadres in. Je ontvangt regelmatig relatie tips en je blijft op de hoogte van onze diensten. ♥
"*" geeft vereiste velden aan