Grootste bureau van Nederland 
Meer dan 40 jaar ervaring 
Al 65.000+ succesvolle relaties 
Grootste bureau van Nederland
Grootste bureau van Nederland Meer dan 40 jaar ervaring Al 65.000+ succesvolle relaties
Grootste bureau van Nederland
8 min
Wat bepaalt of we ons tot iemand aangetrokken voelen en of een ontmoeting uiteindelijk uitgroeit tot een relatie?
Twaalf jaar lang onderzocht Liselotte Visser welke rol persoonlijkheid, zelfwaardering en hechting spelen bij partnerkeuze.
In deze blog vertelt ze hoe dat onderzoek begon en waarom de uitkomsten soms anders zijn dan je op basis van ervaring zou verwachten.
In 2014 dacht ik dat ik al veel wist over partnerkeuze. Ik werkte toen al bijna dertig jaar bij Mens & Relatie, had sociale psychologie gestudeerd en werkte als GZ-psycholoog. Ook had ik twee boeken over relaties geschreven.
Toch bleef één vraag mij bezighouden: klopt eigenlijk wel wat we denken te weten over het vinden van een partner?
Die vraag werd het begin van een onderzoekstraject van twaalf jaar. In vijf studies onderzocht ik onder andere de rol van persoonlijkheid, zelfwaardering en hechting bij het ontstaan van een relatie. Daarbij keken we niet alleen naar aantrekkingskracht, maar vooral naar de vraag: ontstaat er uiteindelijk echt een relatie?
Op 18 september verdedig ik mijn proefschrift. In deze blog vertel ik hoe dit onderzoek naar partnerkeuze en relatievorming begon.
In 2014 dacht ik dat ik behoorlijk veel wist over partnerkeuze. Daar had ik ook wel reden toe.
Ik werkte op dat moment al bijna dertig jaar bij Mens & Relatie, had sociale psychologie gestudeerd en werkte als GZ-psycholoog. Dagelijks sprak ik met mensen over relaties, partnerkeuze en de problemen waar zij tegenaan liepen.
Mijn eerste boek, Is je relatie te redden?, ging over relatietherapie. Het verscheen later in Amerika onder de titel Seemingly Happy.
In 2014 verscheen mijn tweede boek: Ja, ik wil! Hoe vind en bind je jouw droompartner? Daarin verschoof mijn aandacht van bestaande relaties naar de fase daarvoor: hoe komt een relatie eigenlijk tot stand?
Ik had daar veel ideeën over.
Waarom vindt de ene persoon relatief makkelijk een partner, terwijl iemand anders steeds weer vastloopt? Ook als diegene sociaal en aantrekkelijk is, een goed leven heeft en oprecht graag een relatie wil?
Wat trekt mensen in elkaar aan? Welke patronen blijven zich herhalen? Welke rol spelen persoonlijkheid, onzekerheid en verwachtingen? En hoe maken mensen hun keuzes?
Juist die vragen bleven mij bezighouden.
Toen gebeurde er iets wat achteraf heel belangrijk is geweest.
Een gezamenlijke vriendin van Nele Jacobs en mij had Ja, ik wil! gelezen. Zij dacht dat het boek een goed vertrekpunt kon zijn voor wetenschappelijk onderzoek en bracht ons met elkaar in contact.
Nele Jacobs is hoogleraar Levenslooppsychologie aan de Open Universiteit en werd later mijn promotor.
Zo begon in 2014 een onderzoekstraject dat uiteindelijk twaalf jaar zou duren.
Mijn proefschrift bestaat uit vijf empirische studies naar persoonlijkheid, zelfwaardering en hechting en de relatie daarvan met het daadwerkelijk ontstaan van een relatie binnen professionele matchmaking.
Mijn jarenlange praktijkervaring was daarbij een belangrijk vertrekpunt. Maar wetenschappelijk onderzoek vraagt iets anders dan ervaring alleen.
Het vraagt dat je bereid bent je eigen ideeën opnieuw te bekijken.
Dat was precies wat mij aansprak in wetenschappelijk onderzoek.
Niet de kans om te bewijzen dat ik gelijk had. Juist het tegenovergestelde.
Wie mij een beetje kent, weet dat ik nieuwsgierig ben, maar ook kritisch. Als ik ergens lees: ‘Uit onderzoek blijkt dat…’, neem ik dat niet zomaar aan.
Ik wil weten wat er echt onderzocht is.
Wie deden er mee? Hoe groot was de groep? Wat hebben de onderzoekers precies gemeten? Wat was de uitkomst? Hoe groot was het gevonden effect? En klopt de conclusie uit een krant of tijdschrift wel met wat er in het oorspronkelijke onderzoek staat?
Regelmatig blijkt het echte onderzoek veel genuanceerder te zijn dan de kop erboven doet vermoeden. Soms blijkt de conclusie zelfs anders te liggen.
Ik houd niet zo van snelle antwoorden. Van details wel. En vooral van de vraag achter de vraag.
Achteraf gezien was promoveren daarom misschien helemaal niet zo’n vreemde stap.
Een onderzoekstraject van twaalf jaar klinkt overzichtelijk als je het in één zin opschrijft. In werkelijkheid is twaalf jaar natuurlijk een flink deel van een mensenleven.
In die jaren werkte ik als psycholoog, bij Mens & Relatie en in mijn eigen praktijk. Ik behandelde cliënten, schreef verder en dacht mee over de opleiding en ontwikkeling van matchmakers.
Ondertussen bleef dezelfde vraag steeds terugkomen: wat hebben mensen nodig om een goede relatie aan te gaan?
En daarnaast was er natuurlijk mijn eigen leven. Mijn gezin, kinderen en pleegkinderen. Familie. Boeken — veel boeken. Mijn hond. Dieren, buiten zijn en de natuur.
Eigenlijk past dat heel goed bij het onderwerp.
Liefde en relaties bestaan namelijk niet los van de rest van ons leven. We nemen onze geschiedenis mee. Ons werk, onze kinderen, verlies dat we hebben meegemaakt, onze verwachtingen en gewoontes. En natuurlijk het beeld dat we hebben van onszelf en van een partner.
Dat geldt voor de mensen die we onderzoeken.
En net zo goed voor de onderzoeker zelf.
De eerste wetenschappelijke vraag leek vrij overzichtelijk.
Als sommige mensen makkelijker een relatie vormen dan andere, kan persoonlijkheid daar dan iets over zeggen?
Dat was geen vreemde gedachte. Persoonlijkheid wordt binnen de psychologie al tientallen jaren onderzocht. Persoonlijkheidskenmerken kunnen bijvoorbeeld samenhangen met hoe mensen sociaal contact aangaan, hoe zij omgaan met emoties en hoe relaties op langere termijn verlopen.
Ook bij onderzoek naar eerste aantrekkingskracht en speeddaten zijn verbanden gevonden met persoonlijkheid.
Daarom begonnen we met de Big Five: vijf brede persoonlijkheidskenmerken die veel worden gebruikt binnen psychologisch onderzoek.
Maar wij wilden een stap verder gaan.
Veel onderzoek naar daten en aantrekkingskracht kijkt naar de eerste fase.
Wie vindt iemand aantrekkelijk?
Met wie wil iemand nog een keer afspreken?
Dat zijn interessante vragen. Maar wij konden iets onderzoeken wat in veel datingonderzoek moeilijker te meten is: ontstaat er uiteindelijk
daadwerkelijk een relatie?
Dankzij gegevens uit professionele matchmaking konden we verder kijken dan alleen een eerste indruk of een leuke ontmoeting.
Voor deze studie onderzochten we 1.704 mensen die deelnamen aan professionele matchmaking.
We kenden hun persoonlijkheidskenmerken. Vervolgens konden we bekijken of uit een voorgestelde match uiteindelijk een relatie van ten minste drie maanden ontstond.
Daardoor konden we niet alleen onderzoeken wie iemand aantrekkelijk vond, maar ook of een kennismaking daadwerkelijk uitgroeide tot een relatie.
En juist dat maakte dit onderzoek voor mij zo interessant.
Welke rol persoonlijkheid daarbij bleek te spelen?
Dat vertel ik op 18 september. Dan verdedig ik om 13.30 uur mijn onderzoek aan de Open Universiteit. De verdediging is live online te volgen via ou.nl/live.
Benieuwd naar de resultaten?
Volg Liselotte en blijf op de hoogte van het onderzoek naar partnerkeuze en relaties
De komende tijd deel ik meer over mijn onderzoek en de resultaten uit mijn proefschrift.
Ben je benieuwd naar wat we hebben ontdekt over persoonlijkheid, zelfwaardering, hechting en het ontstaan van relaties? Volg mij dan op LinkedIn.
Je kunt je ook inschrijven voor de nieuwsbrief van Mens & Relatie. Daar delen we regelmatig nieuwe inzichten over liefde, partnerkeuze en relaties.
(2 stemmen, gemiddeld: 5,00 van de 5)Vul je naam en e-mailadres in. Je ontvangt regelmatig relatie tips en je blijft op de hoogte van onze diensten. ♥
"*" geeft vereiste velden aan
